शामारण्य

गेल्या ५ -६ वर्षांचा प्रवास आत्ता डोळ्यांसमोर उभा आहे. या काळात माझी तीन पुस्तकं आली.
कल्लोळतीर्थ, अनादिसिद्धा आणि उर्णा.
‘लेखक’ म्हणून ओळख निर्माण होण्याच्या माझ्या प्रवासातले हे तिन्ही महत्वाचे टप्पे. या तिन्ही कादंबऱ्यांवर मायबाप वाचकांनी खूप प्रेम केलं. मला खूप स्नेह दिला. सर्वांची मी मनापासून ऋणी आहे.
या पुस्तकांच्या लेखन प्रवासात, अनेकदा व्यक्त होताना नेमका शब्द सापडत नसे. मग स्वतःचा नवीन शब्द आणि त्यातून चपखल भावना व्यक्त करणं याला पर्याय राहिला नाही.
असे नवीन शब्द तुम्हाला नक्कीच माझ्या तिन्ही पुस्तकात सापडतील.
काही दिवसांपूर्वी ‘राष्ट्रसेविका समिती’च्या हस्तलिखितासाठी लेख लिहिण्याचा योग आला. माझ्यासाठी विषय होता, ‘मोती होतील कामाचे’
या लेखात मागील दोन वर्षात पद्मश्री प्राप्त व्यक्तींच्या कार्याबद्दल लिहायचं होतं. मला लेख वेगळ्या स्वरुपात लिहायची इच्छा होती. तसा तो मी लिहिला देखील. (तो प्रकाशित झाल्यावर मी इथे तो share करेनच)
पृथ्वी अवकाशातून निळी दिसते याचा दाखला सर्वप्रथम सापडतो तो ‘विष्णूपुराणा’त. शिवाय ती गोल असल्याचे अनेक संदर्भ आपल्याला ‘आर्यभटीय’, ‘सूर्यसिद्धांत’, वराहमिहीराच्या ‘पंचसिद्धांतिका’ मध्ये
दिसतात.
लेखात ऋषींना आपली पृथ्वी त्रिकालदृष्टीने, अवकाशीय नजरेने कशी दिसली असेल याचे वर्णन मला करायचे होते.
सोबतच आज माणसाने निसर्गाची जी वाट लावली आहे त्याचे वर्णन येणार होते. पृथ्वी हे सर्व किती काळ सहन करते आहे, हे मला मांडायचे होते. मला या दोहोंना एकत्र जोडेल असा शब्द हवा होता.
पृथ्वीसाठी वसुंधरा, भूमी, धरणी, अवनी, मही इत्यादी कितीतरी शब्द आपण जाणतो. त्यातच एक नाव आहे ‘क्षमा’...
अवकाशातून निळी दिसणारी पृथ्वी या आशयाने मी माझा शब्द निर्माण केला ‘नीलक्षमा’
 
याच लेखात निसर्गाचे वर्णन आहे. ऋषी अथर्वांच्या नजरेतून दिसणारा निसर्ग मांडताना शब्दही तसेच येणं अपेक्षित होतं.
वाहणाऱ्या नदीच्या दोन्ही काठांनी असलेलं जंगल. हे नुसतं वन नाही तर निबिड अरण्य आहे. दाट वृक्षांमुळे खाली घट्ट सावली आहे... राखाडी, काळी सावली!
मला या अरण्याचे, खालच्या दाट सावलीचे एकत्र वर्णन येईल, असा एकत्र जोडशब्द हवा होता.
या अर्थाने मी माझा शब्द निर्माण केला ‘शामारण्य’
पृथ्वी - ‘नीलक्षमा’
निबिड अरण्य - ‘शामारण्य’
माझे हे दोन्ही शब्द पूर्णत: नवीन असून कुठेही याचा संदर्भ नाही याची मी पूर्ण खात्री केली आहे.
तुम्हा सर्वांना हे शब्द आवडतील आणि ते प्रचलित होतील अशी आशा वाटते.
भूपाली

#मराठीभाषा #नवीनशब्द #भाषासंवर्धन #मराठीशब्दसंग्रह #marathishabd #भूपालीनिसळ #bhoopalinisal